Nieoswojone, obce, dziwne…

0

Paweł Zając w swojej książce pt. O zaświatach niedalekich i cudach nienadzwyczajnych zauważa, że kultura ludowa regulowana jest poprzez przekonania ludowe. Ważne jest to, czy inni członkowie grupy podzielają owe przekonania. Podejmuje on też tematykę czynności jako profanum oraz potrzebę świętości, czyli sacrum. Zauważa też, za Eliadem, że w świecie archaicznym nie ma czynności świeckich, gdyż na przykład polowanie lub płciowość mają głębszy sens sakralny, oprócz swojej namacalności. Istotne też jest to, jak to zauważył słynny religioznawca Mircea Eliade, że czynność nosi w sobie cechy profanum wtedy, kiedy ma ona wzorce mityczne. Kiedy odnosi się do tzw. Czasu Początku, czyli czasu mitycznego. Według koncepcji znanego religioznawcy, czas mityczny to okres, kiedy nie istniał czas, kiedy nie istniała przypadkowość i kiedy istniał porządek. Jest to swego rodzaju czas poza czasem. Kultury tradycyjne, chcąc uciec od przypadkowości i przemijania, odnosiły się do tego czasu mitycznego. Czasu świętego.

Cechą kultury ludowej jest również wyodrębnienie sacrum od profanum, czyli wyodrębnienie sfery niezwykłej, tajemniczej, pełnej grozy i lęku od tego, co swojskie, zwykłe i znane. To co nie znane jest groźne również dlatego, że związane jest z granicznością, czyli czymś na pograniczu, czymś ambiwaletnym, niedookeślonym. W kulturze ludowej wszelkie sytuacje graniczne wzbudzają lęk. Z drugiej strony sytuacje graniczne, mimo swojej obcości, mają duży potencjał mediacyjny, czyli mogą mediować pomiędzy ty a tamtym światem. Autor wspomnianej książki zauważa też, że para przeciwieństw swojskie i oswojone może być analogiczna do kultury i natury. Co ciekawe, do sfery nieoswojonej i obcej często należały zwierzęta. Bardzo charakterystycznym elementem przyrody, która jest nieoswojona i obca oraz nosi cechy sacrum jest las. Las to miejsce, gdzie może wiele się wydarzyć niespodziewanych rzeczy czy też przygód. Szczególnie działa na wyobraźnię skraj lasu, który nosi w sobie piętno ambiwalencji. Dlatego na skraju lasu często mieszkają bajkowi bohaterzy, na przykład Baba Jaga.

Share.

About Author

Mama trójki dzieci.

Comments are closed.